Thanh mai trúc mã là gì? – Cùng phân tích và tìm hiểu ý nghĩa

0
47
Thanh mai trúc mã là gì? - Cùng phân tích và tìm hiểu ý nghĩa

“Thiếp phát sơ phú ngạch,

Chiết hoa môn tiền kịch

Lang kỵ trúc mã lai

Nhiễu sàng lộng thanh mai”

Những câu thơ bắt đầu bài thơ trường Can hành của nhà thơ nổi tiếng Lý Bạch (701 – 762) đời Đường với những hình ảnh có ý nghĩa biểu trưng luôn gợi nhớ độc giả với những mối tình “thanh mai trúc mã”.

Từ ý nghĩa của điển tích văn học này, trong cuộc sống ngày nay, hình ảnh “thanh mai trúc mã” cũng được sử dụng khá là phổ biến.

Bạn đã biết rõ về thanh mai trúc mã chưa, đó là gì và hình ảnh này biểu đạt ý nghĩa gì, cùng tôi tìm hiểu tại bài viết này nhé.

Bài viết hôm nay với những nội dung chính được trình bày như sau:

Thanh mai trúc mã là gì? – Phân tích và tìm hiểu ý nghĩa thanh mai trúc mã

Phân tích và giải nghĩa thanh mai trúc mã là gì?

Phân tích và giải nghĩa thanh mai trúc mã là gì?

Thanh mai (梅): tên gọi của một loại cây thường có nguồn gốc từ nhiều vùng của Trung Quốc như tây bắc Quảng Đông, Quảng Tây, tây và nam Quý Châu, nam Tứ Xuyên, Vân Nam. Cây thanh mai cùng họ với các cây mận, mơ.

Cây thanh mai lớn lên kết quả, người ta gọi là quả thanh mai, hay còn có một cái tên là dâu rượu, bởi vì nó có vị chua, trái chín thì màu vàng. Nhiều người gọi là thanh mai cũng muốn biểu đạt thời tiết lạnh nhưng cây vẫn xanh tươi và không bị úa tàn.

Có nhiều người hiểu một ngữ cảnh khác rằng thanh mai là cây mai thanh mảnh hay được trưng trong nhà ngày tết cổ truyền Việt Nam, có hoa màu vàng. Đây là cây mai thuộc họ Ochnaceae ý không phải là câu thơ trong điển cố thanh mai trúc mã mà chúng ta đang tìm hiểu.

Trúc (竹)là cây trúc cùng dạng gần giống cây tre – biểu tượng của nét văn hóa làng quê Việt Nam, mã là ngựa.

Vậy thì dịch nghĩa sát ra thì trúc mã ở đây mang ý nghĩa chỉ cây gậy tre mà trẻ con xem như một món đồ chơi,  lấy cây trúc giả làm con ngựa để cưỡi.

Như vậy, các bạn có thể hiểu nghĩa khái quát cả câu là thuở thiếu thời, đôi bạn trẻ chơi rất thân với nhau. Người con trai dung cây trúc giả làm đồ chơi con ngựa phi xung quanh chỗ ngồi của người con gái và liệng cho cô ấy mấy quả thanh mai. Điều này thể hiện sự hồn nhiên, vô tư, thân thuộc, … của một tình cảm hồn nhiên.

Nguồn gốc điển tích thanh mai trúc mã phát xuất từ đâu? Mang ý  nghĩa gì?

Nguồn gốc điển tích thanh mai trúc mã phát xuất từ đâu? Mang ý  nghĩa gì?

Thanh mai trúc mã có nguồn gốc phát xuất từ các thành ngữ, các điển tích điển cố trong văn học Trung Quốc, xuất hiện trong truyện Kiều và sử dụng rộng rãi trong đời sống nhiều giai đoạn cho tới bây giờ.

  • Thanh mai trúc mã (mai xanh ngựa trúc) được xuất hiện  trong bài thơ là bài Trường Can Hành của Lý Bạch (701 – 762) đời Đường:

“Lang kỵ trúc mã lai.

Nhiễu sàng lộng thanh mai.”

để chỉ thứ tình cảm của đôi nam nữ chơi với nhau từ nhỏ, hồn nhiên vô tư với trò chơi ngựa tre liệng mai xanh cho cô gái.

  • Thanh mai trúc mã là phép đảo vị trí của thành ngữ Trung Quốc

Thành ngữ Trung Quốc có câu “trúc mã thanh mai”, có nghĩa là “ngựa trúc mơ xanh” . Trong nhiều trường hợp, có thể do để cho dễ kết hợp với âm vần hoặc hợp lý trong việc gieo vần đối thanh trong văn học nên người ta đổi thanh mai trúc mã thành trúc mã thanh mai. Hai điều này cũng ngụ ý chỉ thứ tình cảm thân thuộc, hồn nhiên và đáng trân quý.

  • Thanh mai trúc mã có nguồn gốc từ điển tích Trúc Mai nổi tiếng có trong “Tình Sử”

Hẳn bạn đã nghe về câu chuyện Kỳ Mai, Bá Trúc hẹn hò nhau trên đầm, họ có tình cảm gắn bó và thân thiết với nhau.

Thường thấy, thanh mai trúc mã chỉ tình cảm vô tư, hồn nhiên không tính toán, thực dụng, nhưng mối tình này thường có kết thúc không có hậu, họ thường không đến được với nhau.

  • Thanh mai trúc mã xuất hiện trong Truyện Kiều của Nguyễn Du

Điển tích này lấy hình ảnh trúc, mai làm hai hình ảnh biểu tượng cho con người. Thanh mai là người con gái đẹp, trúc mã là người con trai dũng cảm, có chí lớn. Thanh mai trúc mã có nghĩa là tình cảm giữa vợ và chồng mặn nồng, quen thuộc.

Thanh mai trúc mã có nguồn gốc từ các thành ngữ, điển tích điển cố và trong đời sống chỉ tình cảm thân thuộc, hồn nhiên như hồi còn nhỏ.

Liên hệ thực tiễn

Trong đời sống, chúng ta vẫn thường gặp và ứng dụng điển tích thanh mai trúc mã để nói về tình cảm đáng trânn trọng của mình với ai đó, hoặc tình cảm của một cặp trai gái, cặp người yêu, cặp vợ chồng,… với những nét đẹp hồn nhiên, trong sáng.

Những cặp đôi “thanh mai trúc mã” luôn ý thức rằng thứ tình cảm thiêng liêng của cả hai sẽ luôn là dấu ấn khó quên.

Tuy nhiên hiện nay, nhiều lối nghĩ tiêu cực xuất hiện, nhiều khi tình cảm con người thường bị đi theo hướng lệch lạc, lấy vật chất làm đầu và chi phối tình cảm, sống thực dụng trong các mối quan hệ,… Những người này không còn coi tình cảm là những gì ngây thơ đẹp đẽ mà thay vào đó là sự tính toán, ích kỷ, chi ly,… hay đơn giản họ không còn coi nhau như là thanh mai trúc mã nữa, mà xem đó chỉ là một phần của quá khứ trong cuộc đời.

Hy vọng những phân tích cố trong bài viết này hữu ích trong việc giúp bạn tìm hiểu thanh mai trúc mã là gì, phát xuất từ nguồn gốc gì và những ý nghĩa nổi bật. cảm ơn bạn đã tham khảo bài viết này. Chúc bạn sống vui!

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here