Hỷ, nộ , ái, ố là gì?

1227
Hỷ, nộ , ái, ố là gì?

Một thuật ngữ, hay một chuyên đề liên quan đến chủ đề phật học hoặc nghiên cứu tâm lý con người luôn có tác dụng để làm đa dạng kiến thức và tăng thêm hiểu biết giúp ứng dụng mọi mặt vào đời sống của bạn.

Cho nên, bài viết hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu qua một chủ đề liên quan đến một thuật ngữ chúng ta được nghe quen thuộc ở đâu đó, chủ đề “hỷ, nộ , ái, ố” là gì? trong “thất tình- lục dục”.

Bạn hiểu thế nào là Hỷ, nộ , ái, ố?

Có thể hiểu các cảm thọ hỉ, nộ, ái, ố một cách cụ thể như sau:

Hỷ: Mừng

Là những niềm vui của tâm hồn, xuất phát từ sâu thẳm tâm can, nó được biểu hiện ra ánh mắt, nét mặt, nụ cười hay hành vi bằng những ý tưởng, bằng nét đẹp thẩm mỹ qua những tác động của mọi thứ xung quanh.Ví dụ  như:

– Khi con cái học tập giỏi thì đây là cảm giác hỷ

– Khi bài nhạc có lời vui, tác động làm phân chấn tâm trí, đây gọi là hỷ

Nộ: phẫn nộ, tức giận

Nộ chỉ cảm giác gay gắt, sự nóng giận, bực tức, bốc đồng, bất mãn về một điều gì đó khiến ta mất đi cảm giác bình yên nơi tâm hồn. Nộ thì khởi lên thứ cảm giác khó chịu, nó là cảm xúc thuộc về sân tâm.

Nộ cũng có nguồn gốc từ tham dục. Đây là những cảm xúc “giết hại” sự tu dưỡng bởi nộ thì tâm “tàn”, nộ thì tạo điều kiện cho những lời nói và hành vi thiếu hiểu biết xuất hiện.

Chẳng hạn:

  • Khi thấy ai đó đụng chạm vào lòng tự ái và xúc phạm đến quyền lợi bản thân, thì cảm giác phẫn nộ dâng lên.
  • Khi muốn đạt được mục đích, nhưng bị người ta phá bỏ, thì liền trở nên giận dữ, tức tối, thù hằn. đây chính là gốc chữ nộ xuất hiện.

Ái: thương, yêu

Là sự vướng mắc, dính mắc của mình vào những đối tượng xung quanh. Ái là trạng thái cảm xúc có thể đồng hoá bản thân mình với các đối tượng thông qua sự nhận biết cảm nhận về năm giác quan, có thể kể đến như:

  • Khi bạn yêu một người bạn khác giới nào đó( bạn là nam), tai bạn thấy cô ấy hát hay, mắt bạn thấy cô ấy đẹp, tay bạn chạm vào tóc cô ấy rất nhẹ nhàng, mũi bạn cảm nhận mùi thơm của cô ấy, thậm chí bạn luôn để tâm trí nơi cô ấy,…
  • Khi bạn yêu động vật, bạn muốn nuôi chúng, phân phát đồ ăn thức uống cho chúng.

Ố: ghét

Cảm xúc ghét là cảm giác không hợp ý, không thích một thứ gì đó, một đối tượng nào đó quanh mình. Đây là tính phổ biến của mọi tâm thức cá nhân, thường xuất hiện thứ cảm giác chán ghét, xuất phát từ tâm sân si, ganh ghét.

Chẳng hạn:

  • Khi dùng từ khả ố nghĩa là đang nói đến một đối tượng mà bạn cảm thấy đáng ghét “tên khả ố” làm bạn cảm thấy muốn chối bỏ, tránh xa, không vừa ý.
  • Khi ai đó hay xoi mói, xóc xỉa bạn, bạn cảm thấy ghét người đó.

Ngoài 4 trạng thái nêu trên ra, trong 7 thứ cảm xúc trong “thất tình- lục dục” còn có thêm 3 thứ nữa gồm: ai( bi ai, đau buồn), lạc( niềm vui về thể xác, cảm giác thô), dục (ý niệm ham muốn, dục niệm).

Đó là những thứ tình cảm, là trạng thái, hay bản năng tình cảm bình thường của con người. Những hoạt động, phản ứng tâm lý khác nhau ở góc độ tính chất, hình thức mang tính phổ biến ở nơi con người như hỷ, nộ, ái, ố rất hay thường xuyên diễn biến trong tâm và thân bạn với mọi sự việc, hiện tượng luôn hiện hữu xung quanh chúng ta.

Trong các bài viết về chủ đề này, chúng ta được khuyên nhủ rằng cần phải làm quen, và không vướng bận, dính mắc vào các thứ trong thất tình lục dục vừa nêu trên. Tuy nhiên, các quan điểm này liên quan đến chủ đề Phật pháp, có nhiều bạn chưa tiếp nhận hết ý nghĩa của nó, mà hiểu hỷ, nộ, ái, ố là những từ ngữ biểu hiện những trạng thái về tâm lý và tình cảm rất tự nhiên, rất bản năng không cần tu tập, cứ dính mắc thì chắc chắn bạn sẽ trở thành nạn nhân của những điều không hạnh phúc.

Bạn hiểu thế nào là Hỷ, nộ , ái, ố?

Không thể khước từ cảm xúc, vì các đối tượng luôn hiện hữu như nó đang là như vậy.

Khi ta nói tình cảm, con người chúng ta có hai bản năng là lý trí và tình cảm. Mà các cảm xúc hỷ, nộ, ái, ố đều thuộc về bản năng tình cảm. Bạn biết đấy, các thứ này gọi là bản năng thì đó là là lẽ thường tình, lẽ đương nhiên của con người và không tránh khỏi, càng không phải né tránh vào đối tượng, vì đối tượng nó là như vậy.

Nhiều người cứng nhắc và sai lầm cho rằng cần phải gạt bỏ tất cả những thứ cảm xúc này để có thể tu tập thành công. Điều này, ý nghĩ này hơi chủ quan, hơi nguy hiểm, không hợp lý.  Bởi vì con người không là gỗ đá. Tất cả đã là người phải có cảm xúc, phải nhìn mọi sự việc, đối tượng như là sự vật, đối tượng đó đang là nó hiển thị như vậy.

Trong ý nghĩa của các cảm giác tâm lý bình thường này, là chúng tồn tại theo đúng quy luật thuộc bản năng. Chúng ta sống và tồn tại với mọi cảm xúc đó. Tất cả mọi người đều như thế và không khước từ nó được.

Không thể khước từ cảm xúc, vì các đối tượng luôn hiện hữu như nó đang là như vậy.

Tu tập để không vướng mắc, dính víu và đặt nặng các cảm quan đó.

Việc làm chủ để cảm xúc tích cực và không vướng mắc chính đó mới là điều cần thiết. Để làm được như thế, chúng ta cần có sự tu học, tìm hiểu.

Trong tu tập, tìm hiểu thì việc nhận thức tâm tánh, cần tu tập để tâm thanh tịnh và tâm không vướng mắc, phân biệt dính mắc với các trần cảnh là quan trọng, không phải là sự khước từ các cảm xúc để trở thành người lãnh cảm, người như gỗ đá với các đối tượng của cuộc đời. Không phải chúng ta vặn vẹo, dính mắc để các sự vật hiện tượng nó không như là như vậy, hiển thị như vậy.

Khi chúng ta phân biệt được như thế, thì lúc đó mới thật là biết đủ, đó là nét đẹp của tâm hồn. , mà là không chấp trước, không dính víu, không đặt nặng, không phụ thuộc, tìm cách tu tập để chế ngự những cảm xúc xấu thuộc về tâm tham – sân – si, để còn lại những nét đẹp đáng trân quý trong chính tâm hồn mỗi con người.

Điều quan trọng là bạn có bị dính mắc, đắm mê, bị lôi cuốn vào đó. Để không thoát ra được và tạo ra cái nghiệp xấu, nghiệp ác, thực sự khi đó mới để lại những hậu quả nặng nề cho chính bạn.

Như vậy để nhận thức và tu tập một cách khái quát và hiểu biết nhất, nó không hẳn nghiêng hẳn về thuật ngữ “thất tình- lục dục” thường thấy đâu đó trong phật học, mà đôi khi chúng ta hiểu thông qua những trạng thái về tâm lý và tình cảm hết sức bình thường và diễn ra mỗi ngày của cuộc sống quanh ta.

Những trạng thái từ cảm giác nhận thức từ tâm ý, ý thức phân biệt gọi là vọng thức. Nếu muốn thì tìm hiểu sâu hơn về toàn bộ ý nghĩa của hỷ, nộ, ái, ố thì hãy đọc thêm về lục dục để hiểu sâu, hiểu khái quát được các chủ đề liên quan đến sự tu tập và dưỡng rèn tâm hồn, để không bám víu hay đặt nặng thứ cảm xúc nào, mà để cân bằng, để bản thân thực hành những điều làm đẹp cho mình, cho đời.

Hy vọng rằng, bài viết này cho bạn thêm những kiến thức về hỷ, nộ, ái, ố là gì, các cách nhìn và phương pháp tu tập để không vướng bận và đặt nặng những xúc cảm đó. Chúc bạn luôn an nhiên, và thực tập cảm xúc tốt để làm cho bản thân hạnh phúc giữa cuộc đời.

Xem thêm các bài viết:

Nam Anh
Asia Soft trang tin tức chuyên cung cấp thông tin về công nghệ, sức khỏe, làm đẹp cho Nam và Nữ và nhiều kinh nghiệm hay khác. Mọi thông tin chúng tôi chia sẻ đều được qua nghiên cứu kỹ và tổng hợp chia sẻ từ các chuyên gia. Rất mong bạn đọc sẽ có nhiều đóng góp để giúp nội dung bài viết bổ ích nhất với mọi người.