Bệnh xơ cứng bì: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

179
Bệnh xơ cứng bì: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

Xơ cứng bì là một trong những bệnh rối loạn hệ miễn dịch tương đối hiếm gặp. Ở Mỹ, nó ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của 75.000 đến 100.000 người dân. Tỷ lệ mắc bệnh thường là phụ nữ từ 30 đến 50 tuổi.

Da là cơ quan lớn nhất trong cơ thể đảm nhận nhiệm vụ bảo vệ và điều hòa hoạt động của cơ thể  vì vậy cần biết cách chăm sóc để giữ an toàn, khỏe mạnh cho làn da. Thật không may, bệnh cơ bản gây ra các tổn thương xơ cứng trên da và các tổ chức dưới da. Càng ngày các tổn thương phát triển và lan rộng làm cho làn da dày và sần sùi trên khắp cơ thể. Xơ cứng bì cũng có thể làm tổn thương và suy giảm chức năng của các cơ quan nội tạng

Đây  là bệnh lý  mãn tính và không thể chữa khỏi hoàn toàn, nhưng việc kiểm soát các triệu chứng và tiến triển của bệnh rất quan trọng. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu và biết cách để kiểm soát, quản lý tốt vấn đề này.

Xơ cứng bì là gì?

Xơ cứng bì là tình trạng rối loạn tự miễn làm cho da và mô liên kết xơ cứng và tắc nghẽn. Đây là một bệnh mãn tính có xu hướng ngày càng nặng hơn khi nó tiến triển.

Xơ cứng bì do rối loạn hệ thống miễn dịch làm tăng sản xuất collagen. Collagen là một loại protein có nhiệm vụ giữ cho xương, cơ, gân và da liên kết với nhau. Việc sản xuất quá nhiều collagen khiến các mô bị sẹo và dày lên. Xơ cứng bì tiến triển từ nhẹ đến nặng và có thể gây tử vong.

Xơ cứng bì chủ yếu được phân thành hai loại:

  • Xơ cứng bì cục bộ
  • Xơ cứng hệ thống

Dưới đây là các loại xơ cứng bì cùng với các triệu chứng xuất hiện với từng loại.

Triệu chứng và các loại xơ cứng bì

Xơ cứng bì cục bộ

Xơ cứng bì cục bộ chủ yếu gây ảnh hưởng đến da và cũng có thể tác động đến cơ và xương. Đây là dạng xơ cứng nhẹ nhất và không ảnh hưởng đến các cơ quan nội tạng.

Nó được chia thành hai loại: Xơ cứng bì mảng và xơ cứng bì giải.

  • Các triệu chứng của bệnh xơ cứng bì mảng bao gồm các một hoặc nhiều mảng sáng, tối xuất hiện trên da có hình bầu dục.
  • Những người bị xơ cứng giải thường gặp ở các chi, ít gặp ở thân mình. Thường xuất hiện một dải hoặc một mảng da cứng trên các chi. Xơ cứng bì giải thường ảnh hưởng đến xương và cơ bắp.

Xơ cứng hệ thống

Xơ cứng hệ thống ảnh hưởng đến toàn bộ cơ thể, bao gồm mạch máu và các cơ quan nội tạng như thận, thực quản, phổi và tim. Xơ cứng bì hệ thống phân thành hai loại chính của là hội chứng CREST ​​và xơ cứng hệ thống lan tỏa.

Hội chứng (CREST) ​​là thường ít nghiêm trọng hơn. Thường ảnh hưởng đến da trên tay, mặt, bàn chân và cánh tay và chi dưới. Sở dĩ gọi là hội chứng CREST vì các triệu chứng của nó tạo thành từ viết tắt, CREST

  • C – Canxi hóa (hình thành cặn canxi trong mô và dưới da)
  • R – Hội chứng Raynaud
  • E – Bệnh thực quản như GERD
  • S – Sclerodactyly (hình thành lớp da dày trên ngón tay)
  • T – Telangiectosis (mở rộng các mạch máu có biểu hiện là đốm đỏ)

Xơ cứng hệ thống lan tỏa được đặc trưng bởi sự dày lên của da từ bàn tay đến cổ tay và có thể ảnh hưởng đến các cơ quan nội tạng. Các triệu chứng thường gặp  như cảm giác yếu, mệt mỏi, sụt cân khó thở và nuốt.

Các triệu chứng của xơ cứng bì thường gặp bao gồm:

  • Cảm giác cứng, căng và dày lên ở bọng mắt, ngón tay và bàn tay của bạn mỗi khi căng thẳng, cảm xúc mạnh hoặc nhạy cảm với lạnh.
  • Sưng ở chân
  • Lắng đọng canxi
  • Thu hẹp và tắc nghẽn, tê bì các mạch máu ở tay và chân (hội chứng Raynaud)
  • Gặp vấn đề với thực quản
  • Dày da lên ở ngón tay, ngón chân
  • Hình thành các đốm đỏ trên mặt và tay

Hiện nay, nguyên nhân của xơ cứng bì vẫn chưa được xác định cụ thể. Nhưng vì nó là một bệnh tự miễn nên các vấn đề về hoạt động của hệ thống miễn dịch được xem là nguyên nhân chính. Một số yếu tố thúc đẩy sự xuất hiện hoặc làm tăng nguy cơ mắc bệnh được liệt kê dưới đây:

Nguyên nhân và các yếu tố nguy cơ

  • Một trong những nguyên nhân chính của xơ cứng bì được cho là sự sản xuất quá mức của collagen – một loại protein hình thành nên khối liên kết giữa các mô. Sự tăng sinh quá mức có thể dẫn đến sự dày lên và hình thành sẹo và ảnh hưởng đến các mô liên kết.
  • Một yếu tố khác có thể chịu trách nhiệm cho sự phát triển của xơ cứng bì là gen. Tuy nhiên, chưa có nghiên cứu nào được xác nhận.
  • Tiền sử gia đình có người  mắc các bệnh tự miễn hoặc xơ cứng bì có thể góp phần vào sự phát triển và xuất hiện của tình trạng này.

Các yếu tố khác có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh xơ cứng bì là:

  • Tuổi – Những người từ 30 đến 50 tuổi có nhiều khả năng mắc bệnh xơ cứng bì cao hơn các độ tuổi khác
  • Giới tính – Bệnh này phổ biến hơn ở phụ nữ.
  • Các bệnh lý rối loạn chuyển hóa như bệnh tiểu đường làm tăng nguy cơ phát triển xơ cứng bì.
  • Tiếp xúc với các yếu tố môi trường như bụi silica và một số hóa chất như vinyl clorua.
  • Sử dụng các loại thuốc như carbidopa và bleomycin cũng làm tăng nguy cơ của bạn.

Xơ cứng bì khá khó chẩn đoán vì các triệu chứng thường xuất hiện chậm và ở các dạng khác nhau. Do đó, bác sĩ cần phải thực hiện các xét nghiệm sau để chẩn đoán xác định.

Chẩn đoán

Bác sĩ có thể thăm khám lâm sàng và làm số xét nghiệm cận lâm sàng để chẩn đoán xơ cứng bì. Các xét nghiệm này bao gồm:

  • Quan sát da dưới kính hiển vi để đánh giá sự thay đổi.
  • Sinh thiết
  • Xét nghiệm máu để đánh giá mức độ của các kháng thể miễn dịch trong máu
  • Bác sĩ cũng có thể  nhận định các dấu hiệu dày da, khó thở, GERD và lắng đọng canxi trước khi chẩn đoán..

Khi bạn được chẩn đoán mắc bệnh xơ cứng bì, bác sĩ có thể đề nghị bất kỳ phương pháp điều trị được liệt kê dưới đây.

Phương pháp điều trị

Điều trị y tế cho xơ cứng bì bao gồm:

  • Thuốc huyết áp để làm giãn mạch máu của bạn và giúp điều trị Hội chứng Raynaud gây ra bởi xơ cứng bì
  • Thuốc ức chế miễn dịch để ức chế các hoạt động của hệ miễn dịch.
  • Vật lý trị liệu để kiểm soát các triệu chứng đau và cải thiện khả năng vận động và sức khỏe.
  • Phẫu thuật laser và / hoặc liệu pháp tia cực tím để giảm thiểu sự xuất hiện và cải thiện tình trạng của làn da của bạn

Các nhà nghiên cứu đang tìm kiếm nhiều phương pháp điều trị mới mang lại hiệu quả cao để điều trị xơ cứng bì.

Dưới đây là một số biện pháp tự nhiên thay để quản lý tình trạng xơ cứng bì

Các biện pháp khắc phục tại nhà để quản lý các triệu chứng xơ cứng bì

Vitamin D

Vitamin D

Bạn cần chuẩn bị: 10-100 mcg vitamin D

Bạn cần phải làm:

  • Tiêu thụ 10-100 mcg vitamin D.
  • Bạn có thể bổ sung thực phẩm giàu vitamin D như cá, phô mai và lòng đỏ trứng.
  • Nên tham khảo ý kiến ​​bác sĩ trước khi bổ sung vitamin D theo đường uống.

Thực hiện: Bổ sung  hàng ngày.

Công dụng:

Vitamin D được biết đến với tác dụng điều hòa miễn dịch, chống nhiễm trùng và bảo vệ tim mạch. Nó được được xem là một giải pháp tuyệt vời để kiểm soát các triệu chứng của xơ cứng bì. Đa số các bệnh nhân xơ cứng  bì đều thiếu vitamin D, do đó bổ sung vitamin D là sự cần thiết và quan trọng

Tinh dầu

Tinh dầu bạc hà

Tinh dầu bạc hà

Bạn cần chuẩn bị

  • 6 giọt tinh dầu bạc hà
  • 1 muỗng cà phê dầu dừa (hoặc các loại dầu tự nhiên khác)

Bạn cần phải làm:

  • Thêm sáu giọt dầu bạc hà vào một muỗng cà phê dầu dừa.
  • Trộn đều và bôi lên vùng da bị tổn thương.
  • Để trong 30 phút hoặc qua đêm.
  • Rửa sạch lại bằng nước.
  • Ngoài ra, bạn có thể hít mùi thơm dễ chịu của tinh dầu bằng máy khuếch tán (máy xông hơi).

Thực hiện: Bạn làm 1 đến 2 lần mỗi ngày.

Công dụng

Tinh dầu bạc hà có tác dụng làm dịu và chống viêm trên các vùng da bị viêm và sưng . Do đó, nó làm giảm các triệu chứng đau do xơ cứng gây ra.

Dầu oải hương

Dầu oải hương

Bạn cần chuẩn bị

6 giọt dầu oải hương

1 muỗng cà phê dầu dừa (hoặc các loại dầu tự nhiên khác)

Bạn cần phải làm: 

  • Thêm sáu giọt dầu oải hương vào một muỗng cà phê dầu dừa.
  • Trộn đều và bôi lên vùng da bị ảnh hưởng.
  • Để  trong 20 đến 30 phút hoặc tốt nhất là qua đêm.
  • Rửa sạch lại với nước.
  • Bạn cũng có thể hít mùi thơm của dầu oải hương bằng máy khuếch tán.

Thực hiện: Bạn có thể làm điều này 1 đến 2 lần mỗi ngày.

Công dụng:

Với tác dụng chống viêm và giảm đau tinh dầu hoa oải hương có tác dụng tuyệt vời trong việc điều trị cơn đau và viêm bề mặt với xơ cứng bì. Ngoài ra nó còn giúp bệnh nhân giảm căng thẳng, lo âu.

Rau má

Rau má

Bạn cần chuẩn bị: 

  • Một muỗng cà phê bột rau má khô
  • 1 ly nước nóng

Bạn cần phải làm: 

  • Thêm một nửa muỗng cà phê bột rau má khô vào một cốc nước nóng.
  • Ngâm trong 5 đến 7 phút và lọc lấy nước.
  • Uống trà nóng.

Thực hiện: Uống trà rau má 1 đến 3 lần mỗi ngày.

Công dụng

Rau má (Centella asiatica) là một loại thảo dược được biết đến với chức năng ổn định các mô liên kết và tăng cường sức bền của mạch máu. Ngoài ra rau má còn có khả năng làm giảm các triệu chứng viêm và căng thẳng.

Củ nghệ

Củ nghệ

Bạn cần chuẩn bị

  • 1 muỗng cà phê bột nghệ
  • 1 ly sữa nóng hoặc nước

 Bạn cần phải làm:  

  • Cho một muỗng cà phê bột nghệ vào một ly sữa hoặc nước nóng.
  • Trộn đều.
  • Uống dung dịch.
  • Bạn cũng có thể bôi hỗn hợp bột làm từ bột nghệ và nước lên vùng da bị tổn thương và để nó trong vài phút.

Thực hiện:  Bạn có thể làm điều này một lần mỗi ngày.

Công dụng:

Củ nghệ là dược liệu giàu curcumin. Bổ sung curcumin đã được chứng minh giúp ngăn chặn quá trình xơ hóa dẫn đến việc sản xuất quá mức collagen và sự phát triển của xơ cứng bì/

Tỏi

Tỏi

Bạn cần chuẩn bị : 1-2 tép tỏi bóc vỏ

Bạn cần phải làm:   

  • Lấy một đến hai tép tỏi sau đó cắt mỏng
  • Xoa tỏi đã cắt lên vùng da bị tổn thương
  • Để ít nhất 20 đến 30 phút trước khi rửa sạch.

Thực hiện: Làm điều này một lần mỗi ngày.

Công dụng

Mặc dù  việc tiêu thụ tỏi có thể làm trầm trọng thêm các triệu chứng của GERD liên quan đến xơ cứng bì, nhưng ứng dụng tại chỗ của tỏi có thể làm giảm triệu chứng viêm và sưng da trong thời gian ngắn.

Hành

Hành

Bạn cần chuẩn bị : Một củ hành tây nhỏ

Bạn cần phải làm:   

  • Cắt củ hành tây nhỏ làm đôi.
  • Xoa một nửa hành tây lên vùng da bị tổn thương một cách nhẹ nhàng.
  • Xoa đều  trong 20 đến 30 phút.
  • Rửa sạch với nước.

Thực hiện: Làm điều này 1 đến 2 lần mỗi ngày.

Công dụng:

Hành tây rất giàu các hợp chất như thiosulfate và copaene 2 phù hợp vai trò trong các hoạt động chống viêm. Điều này giúp giảm bớt các triệu chứng viêm và sưng.

Chanh

Chanh

Bạn cần chuẩn bị : 

  • 1 quả chanh
  • 1 muỗng cà phê mật ong

Bạn cần phải làm:   

  • Lấy nước cốt chanh.
  • Trộn nước cốt chanh với một muỗng cà phê mật ong.
  • Thoa hỗn hợp lên vùng da bị tổn thương.
  • Để nó trong 20 phút.
  • Rửa sạch với nước.

Thực hiện: Bạn phải làm điều này một lần mỗi ngày.

Công dụng

Ứng dụng tại chỗ của nước chanh giúp làm mềm da dày và giảm viêm và sưng

Bột đậu gà (Bột Gram)

Bột đậu gà (Bột Gram)

Bạn cần chuẩn bị :

  • 2 muỗng cà phê bột đậu gà
  • Nước (theo yêu cầu)

Bạn cần phải làm:   

  • Thêm một ít nước vào hai muỗng cà phê bột đậu gà để tạo thành một hỗn hợp sệt.
  • Bôi và xoa đều vào khu vực da bị tổn thương và để nó ít nhất 20 phút.
  • Rửa sạch bằng nước.
  • Bạn cũng có thể sử dụng hỗn hợp thay thế cho xà phòng.

Thực hiện: Duy trì cho làn da của bạn ít nhất một lần mỗi ngày.

Công dụng:

Bột đậu gà giúp da trở nên mịn màng tránh tình trạng thô và dày. Ngoài ra nó giúp làn da của bạn lấy lại kết cấu bị mất.

Dầu cá

Dầu cá

Bạn cần chuẩn bị : 250-500 mg dầu cá hoặc omega-3

Bạn cần phải làm:   

  • Tiêu thụ 250 đến 500 mg dầu cá mỗi ngày.
  • Bạn có thể bổ sung bởi các thực phẩm giàu omega-3 như cá béo như cá ngừ, cá hồi và cá thu.
  • Ngoài ra, bạn có thể bổ sung dầu cá.

Thực hiện: Kết hợp dầu cá vào chế độ ăn uống hàng ngày của bạn.

Công dụng:

Dầu cá là một nguồn axit béo omega-3 phong phú giúp giảm triệu chứng viêm và sưng trong cơ thể bạn. Ăn phải dầu cá cũng có thể ngăn ngừa hội chứng  Raynaud- một trong những đặc điểm của xơ cứng bì.

Gừng

Gừng

Bạn cần chuẩn bị

  • 1-2 lát gừng
  • 1 cốc nước nóng

Bạn cần phải làm:   

  • Cho 1 đến 2 lát gừng vào một cốc nước nóng.
  • Ngâm trong vòng 5 đến 10 phút và lọc lấy nước.
  • Uống trà nóng.

Thực hiện: Bạn có thể uống trà gừng 2 đến 3 lần mỗi ngày.

Công dụng:

Gừng có đặc tính chống oxy hóa và chống viêm mạnh mẽ giúp ức chế các tuyến tiết chất gây viêm và đau trong cơ thể, do đó giúp bạn kiểm soát các triệu chứng của xơ cứng bì.

Phô mai tươi 

Phô mai tươi 

Bạn cần chuẩn bị: 2 miếng phô mai tươi

Bạn cần phải làm:    

Thêm phô mai vào món salad hoặc các món ăn yêu thích của bạn.

Thực hiện:

Bạn có thể tiêu thụ phô mai một lần mỗi ngày.

Công dụng

Phô mai tươi chứa nguồn lưu huỳnh phong phú giúp hấp thụ dầu cũng như các chất dinh dưỡng khác vào tế bào một cách dễ dàng. Điều này làm tăng năng lượng của bạn và giúp bạn đối phó với xơ cứng bì tốt hơn.

Ngoài những biện pháp này, cách tự nhiên khác để kiểm soát các triệu chứng của xơ cứng bì là thay đổi chế độ ăn uống. Sau đây chúng tôi xin cung cấp một chế độ ăn uống đặc biệt dành riêng cho bệnh nhân xơ cứng bì.

Chế độ ăn cho bệnh nhân xơ cứng bì

Nói chung, những người bị xơ cứng bì nên ăn thành nhiều bữa nhỏ mỗi bữa ăn cách nhau 3 đến 4 giờ.

Bổ sung nhiều chất chống oxy hóa, các loại thảo mộc và gia vị chống viêm như sau.

Thực phẩm nên ăn

  • Húng quế
  • Cây hương thảo
  • Lá kinh giới
  • Cây quế
  • Ớt cựa gà
  • Gừng
  • Ớt Cayenne
  • Nghệ

Bạn không nên ăn và hạn chế các thực phẩm sau:

Các thực phẩm cần tránh

  • Đường
  • Rượu
  • Caffein

Nếu bạn đang gặp các triệu chứng của GERD, hãy tránh các loại thực phẩm như:

  • Trái cây có múi
  • Cà chua
  • Thức ăn nhiều dầu mỡ
  • Tỏi
  • Hành
  • Thực phẩm cay
  • Đồ uống có ga

Nếu bạn đang tìm kiếm các giảm pháp để kiểm soát các triệu chứng của xơ cứng bì, những lời khuyên sau đây có thể giúp ích.

Mẹo để kiểm soát triệu chứng xơ cứng bì

  • Nên ăn thành các bữa nhỏ và thường xuyên.
  • Không nên ăn trước khi đi ngủ một vài giờ.
  • Giữ ẩm tốt cho làn da.
  • Hạn chế làm tổn thương các ngón tay.
  • Giữ ấm để không mắc phải các bệnh lý về tuần hoàn.
  • Thường xuyên tập luyện các bài tập có thể làm giảm độ cứng và dày của da.
  • Không hút thuốc.
  • Không sử dụng các thuốc kích thích.
  • Nghỉ ngơi đầy đủ và ngủ đủ 8 giờ mỗi ngày.
  • Tập yoga để quản lý mức độ lo lắng và căng thẳng của bạn.
  • Không nên ăn thực phẩm chế biến sẵn hoặc đồ ăn nhanh.
  • Tránh dùng các loại thảo mộc như echinacea để tăng cường các hoạt động của hệ thống miễn dịch.

Bệnh nhân xơ cứng bì rất cần sự hỗ trợ về tinh thần và tình cảm từ gia đình và bạn bè để đối phó tốt hơn với tình trạng bệnh. Hãy ghi nhớ điều này, đừng ngần khi ai đó đang chống chọi với căn bệnh này, hãy giúp họ và cùng họ chiến đấu lại điều tồi tệ nhất.

Xem thêm các bài viết chia sẻ hay khác:

Nam Anh
Asia Soft trang tin tức chuyên cung cấp thông tin về công nghệ, sức khỏe, làm đẹp cho Nam và Nữ và nhiều kinh nghiệm hay khác. Mọi thông tin chúng tôi chia sẻ đều được qua nghiên cứu kỹ và tổng hợp chia sẻ từ các chuyên gia. Rất mong bạn đọc sẽ có nhiều đóng góp để giúp nội dung bài viết bổ ích nhất với mọi người.